ກອງປະຊຸມ ຄະນະກຳມະການວ່າດ້ວຍປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ (Commission on Population and Development)  ສະໃໝທີ 59 ໄດ້ຈັດຂຶ້ນ ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 13-17 ເມສາ 2026 ຢູ່ທີ່ ສໍານັກງານໃຫຍ່ ອົງການ ສະຫະປະຊາຊາດ, ທີ່ ນະຄອນນິວຢອກ ປະເທດ ສະຫະລັດອາເມຣິກາ ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້: ປະຊາກອນ, ເຕັກໂນໂລຊີຄົ້ນຄ້ວາວິໃຈ ເພື່ອການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ. ຄະນະຜູ້ແທນຈາກ ສປປ ລາວ ນໍາໂດຍ ທ່ານ ນ. ເພັດສະໝອນ ສອນ, ຫົວໜ້າສູນສະຖີຕິແຫ່ງຊາດ, ກະຊວງການເງິນ  ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມໃນຄັ້ງນີ້ໂດຍປະກອບມີ ຜູ້ຕາງໜ້າຈາກ ກົມຮ່ວມມື ແລະ ການເງິນສາກົນ ແລະ ກົມແຜນການ, ກະຊວງການເງິນ ແລະ ນັກການທູດຂອງສໍານັກງານຜູ້ໜ້າຖາວອນ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ ປະຈໍາອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ເຂົ້າຮ່ວມຕິດຕາມ. ຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸຸມປະກອບມີບັນດາປະເທດສະມາຊິກ ຄະນະກຳມະການເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຈຳນວນ 47 ປະເທດ, ປະເທດສະມາຊິກ ແລະ ປະເທດສັງເກດການອົງການ ສປຊ ເຂົ້າຮ່ວມຫຼາຍກວ່າ 100 ປະເທດ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ສັງກັດລັດທີ່ໄດ້ຮັບສະຖານະພາບຈາກສະພາເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ ກໍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ.

ກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ ໄດ້ປຶກສາຫາລື ສອງຫົວຂໍ້ສຳຄັນຄື: 1) ຄວາມຄືບໜ້າໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນດຳເນີນງານຂອງກອງປະຊຸມສາກົນວ່າດ້ວຍປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ (ICPD POA – International Confernce on Population and Development – Programme of Actions) ແລະ 2) ປະຊາກອນ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະການຄົ້ນຄ້ວາວິໃຈ ເພື່ອການພັດທະນາແບບຢືນຍົງ.

ໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ ບັນດາປະເທດສະມາຊິກ ສປຊ ໄດ້ມີການລາຍງານຄວາມຄືບໜ້າ, ສີ່ງທ້າທາຍ ແລະແຜນຕໍ່ໜ້າ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນດຳເນີນງານຂອງກອງປະຊຸມ ວ່າດ້ວຍປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ. ໃນວັນທີ​​ 14 ​ເມສາ 2026 ທ່ານ ນ. ເພັດສະໝອນ ສອນ, ຫົວໜ້າສູນສະຖີຕິແຫ່ງຊາດ, ກະຊວງການເງິນ ໄດ້ຕາງໜ້າໃຫ້ ສປປ ລາວ ລາຍງານຕໍ່ກອງປະຊຸມ ກ່ຽວກັບຄວາມຄືບໜ້າ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ວຽກງານປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາຂອງ ສປປ ລາວ ຕໍ່ກອງປະຊມດັ່ງກ່າວ ໂດຍໄດ້ເນັ້ນບາງບັນຫາສຳຄັນເຊັ່ນ: ການຢືນຢັນຄໍາໝາຍໜັ້ນຂອງລັດຖະບານ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນດໍາເນີນງານຂອງກອງປະຊຸມວ່າດ້ວຍປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ, ເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ແລະ ໄດ້ເຊື່ອມສານເອົາວຽກງານປະຊາກອນ, ແມ່ຍີງ ແລະ ສຸກຂະພາບຈະເລີນພັນ ເຂົ້າໃນນະໂຍບາຍແຫ່ງຊາດດ້ານປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ ແລະ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ 10 (2026-2030), ຄວາມຄືບໜ້າໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາໃນໄລຍະຜ່ານມາເຊັ່ນ:​ ການສ້າງແຜນດໍາເນີນງານວ່າດ້ວຍການພັດທະນາປະຊາກອນໜຸ່ມ ຄັ້ງທຳອິດ, ການສ້າງຕັ້ງຄະນະຊີ້ນຳແຫ່ງຊາດ ວຽກງານປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ ແລະ ການນໍາໃຊ້ດີຈີຕອນໃນການສຳຫລວດພົນລະເມືອງ ແລະ ທີຢູ່ອາໃສ ໃນປີ 2025 ທີ່ຜ່ານມາ ໂດຍໄດ້ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນຢ່າງໄກ້ຊິດ ກັບອົງການ ສະຫະປະຊາຊາດ ກອງທຶນສໍາລັບປະຊາກອນ ປະຈໍາ ສປປ ລາວ; ນອກນັ້ນ ຍັງມີແຜນດໍາເນີນງານແຫ່ງຊາດ ວ່າດ້ວຍການຕ້ານການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງຕໍ່ແມ່ຍິງ, ສົ່ງເສີມຄວາມສະເໝີພາບຍິງ-ຊາຍ ແລະ ຍັງໄດ້ ຮັບຮອງຍຸດທະສາດກ່ຽວກັບ ສຸຂະພາບຈະເລີນພັນ, ສຸຂະພາບແມ່ ແລະ ເດັກ ແລະ ໄວໜຸ່ມ.

ໃນປີ 2025 ຜ່ານມາ ສປປ ລາວ ໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມລະດັບຊາດ ວ່າດ້ວຍປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາຄັ້ງທີ 2 ເຊິ່ງໄດ້ເນັ້ນ ໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສໍາຄັນ ໃນການລົງທຶນໃສ່ໄວໜຸ່ມ ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ ສາມາດເຂົ້າເຖິງການບໍລິການສຸຂະພາບຈະເລີນພັນ, ການສຶກສາ ແລະ ການຈ້າງງານ ລວມທັງການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ລະບົບສະຖິຕິ ແລະ ວຽກງານອື່ນໆ ທີ່ຕິດພັນກັບການພັດທະນາປະຊາກອນ. ທ່ານ ນາງເພັດສະໝອນ ຍັງໄດ້ເນັ້ນເຖິງ ສາຍພົວພັນທີ່ຍາວນານ 50 ປີ ລະຫວ່າງ ລັດຖະບານ ລາວ ແລະ ອົງການສະຫະປະຊາຊາດກອງທຶນສໍາລັບປະຊາກອນ ທີ່ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນວຽກງານ ການວາງແຜນຄອບຄົວ, ລະບົບສະຖິຕິ, ຄວາມສະເໝີພາບຍິງ-ຊາຍ ແລະ ການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ແມ່ຍິງ.

ໃນຕອນທ້າຍຂອງກອງປະຊຸມ ໄດ້ມີການ ຮັບຮອງເອົາ 3 ເອກະສານ ຄື: 1) ມະຕິ ວ່າດ້ວຍຫົວຂໍ້ພິເສດ ສຳລັບກອງປະຊຸມຂອງຄະນະກຳມະການ ວ່າດ້ວຍ ປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ ສະໄຫມທີ 61 ໃນປີ 2028 ຄື: ແນວໂນ້ມຂອງປະຊາກອນ ແລະ ຄາດຄະເນ ຍຸດທະສາດ ແລະ ນະໂຍບາຍໃນການພັດທະນາ (population trends and projections in development strategies and policies); 2) ວາລະ ຂອງກອງປະຊຸມຄະນະກຳມະການ ວ່າດ້ວຍ ປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ ສະໃໝທີ 60 (CPD60) ໃນປິ 2027;  ແລະ 3) ຮ່າງບົດລາຍງານຜົນກອງປະຊຸມຄະນະກຳມະການ ວ່າດ້ວຍ ປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ ສະໄໝທີ 59 (CPD59).